Utracona wiara w proste historie

autor zdjęcia: Magda Hueckel

źródło: Rzeczpospolita

Dekonstruowanie miłości i zagubienie jej tajemnicy to ogromny problem naszych czasów – mówi reżyser Mariusz Treliński przed premierą „Kobiety bez cienia” w Operze Narodowej.

Zaskoczył mnie pan, wybierając „Kobietę bez cienia” Richarda Straussa, postrzeganą jako apoteoza dojrzałości, małżeństwa i macierzyństwa.

Na szczęście Richard Strauss, podobnie jak Szekspir czy Dostojewski, jest autorem polifonicznym. Przeciwstawia w swoich utworach równoważne punkty widzenia, namawia na rozważenie każdej perspektywy i pozwala na wiele interpretacji. W „Kobiecie bez cienia” mamy rzeczywiście dość przestarzały, wyrastający z patriarchatu świat. Dominują w nim jednak dużo głębsze i ciekawsze postaci kobiet, które nie poddają się przemocy mężczyzn. Dla mnie jest to opowieść o próbie wydobycia się z matriksu, gdzie góruje figura ojca, który naznaczył bohaterkę jakąś traumą, chorobą powodującą, że jest ona kobietą okaleczoną, kobietą „bez”. Czym jest ten tytułowy brak cienia? Na pewno mówi o jakimś poczuciu ułomności, pustki.

Ale może to też niedojrzałość.

Tak. To, co wstawi się w to równanie, staje się tematem opowieści. Może więc to być bezdzietność, ale też utracona umiejętność empatii, problem z wchodzeniem w relacje, wewnętrzna pustka, doświadczenie braku pełni powodujące, że człowiek jest pogrążony w depresji. To dla mnie klucz do „Kobiety bez cienia” i tu nasuwa mi się na myśl „Melancholia” Larsa von Triera.Strauss postawił w tej...