Dialog potrzebuje nowego otwarcia

Od relacji polsko-niemieckich zależy bezpieczeństwo tej części Europy, dlatego musimy traktować je z pełną powagą – mówią Hanna Radziejowska i Mateusz Fałkowski, kierujący berlińskim oddziałem Instytutu Pileckiego.

Instytut Pileckiego rozpoczyna cykl spotkań „Berlin w Warszawie”. Dlaczego zdecydowali się państwo animować polsko-niemiecką debatę w stolicach obu państw?

Przez wiele lat relacje polsko-niemieckie były domeną aktywnych, ale jednak dość wąskich środowisk zajmujących się tzw. dialogiem polsko-niemieckim. To środowisko odegrało ważną rolę, ale jednocześnie zamknęło tę debatę w swoim kręgu. Od lat 90. XX wieku i od rozszerzenia Unii minęło bardzo dużo czasu, bardzo dużo się zmieniło, a formuły i zaklęcia oraz uczestnicy tej dość asymetrycznej rozmowy w dużej mierze się nie zmienili. Warto też uświadomić sobie, że niemieccy politycy czy publicyści obecni w tym dialogu, najczęściej nie pełnią specjalnej roli w głównym nurcie ogólnoniemieckich dyskusji. Tak jak po polskiej stronie tematy niemieckie należą do kwestii mainstreamowych, tematy polskie po stronie niemieckiej są mało znaczące. Debata zaczęła buksować, stawać się jałowa. Trzeba ją więc rozszerzyć i dać nowe impulsy.

Prowadząc Instytut Pileckiego w Berlinie mamy kontakt z osobami istotnymi dla niemieckiej debaty historycznej i intelektualnej, które niekoniecznie należą do tych tradycyjnych środowisk polsko-niemieckich. Często są to postaci bardzo wpływowe w Niemczech, których głos w Polsce pozostaje jednak zbyt mało znany. W efekcie w Polsce często brakuje świadomości, w jaki sposób pewne kwestie są rzeczywiście...