Wyjście przed szereg, czyli polski exit tax w świetle standardów unijnych i orzecznictwa sądów administracyjnych

Exit tax to regulacja niedojrzała, w której intencja walki z unikaniem opodatkowania bezpośrednio uderza w osoby podejmujące naturalne decyzje o przeprowadzce czy rozwoju kariery za granicą. Wyrok TSUE zapewne ostatecznie przesądzi, czy polskie przepisy o exit tax są zgodne z prawem unijnym, czy też, jako zbyt restrykcyjne, będą wymagały gruntownej nowelizacji.

adwokat, partner zarządzająca w kancelarii Krzyżagórska Łoboda sp. p.

Podatek od dochodów z niezrealizowanych zysków, szerzej znany w debacie publicznej jako exit tax, stanowi jedno z najbardziej kontrowersyjnych narzędzi w arsenale polskiej administracji skarbowej. Choć u jego podstaw leży szczytny cel ograniczania agresywnego planowania podatkowego i przeciwdziałania erozji bazy podatkowej, sposób jego implementacji w odniesieniu do osób fizycznych rodzi pytania o granice suwerenności podatkowej państwa oraz zgodność krajowych przepisów z unijnymi swobodami traktatowymi. Obecna sytuacja prawna, w tym systematyczne przesuwanie terminów płatności tego podatku oraz pytania prejudycjalne skierowane przez WSA w Warszawie do Trybunału Sprawiedliwości UE, potwierdza poważne wady konstrukcyjne tej regulacji.

Opisywane problemy nie mają charakteru czysto akademickiego – dotykają one realnych, życiowych decyzji wielu podatników. Bezpośrednim impulsem do powstania tej publikacji była sytuacja naszego klienta, który wyjeżdżając za granicę w celach zawodowych, nie miał świadomości, że sama zmiana adresu pociągnie za sobą drastyczne konsekwencje dla jego wieloletnich inwestycji kapitałowych w Polsce. Ten przypadek pokazuje, jak niska jest świadomość ryzyka związanego z exit tax i jak dotkliwa może być ta danina dla osób, które po prostu chcą skorzystać z...