Czy papieże mogą zapewnić pokój?

autor zdjęcia: Vatican Media/CPP/HANS LUCAS/Hans Lucas via AFP

źródło: Rzeczpospolita

Świat zdziwił się, gdy 4 czerwca 2025 r. serwisy informacyjne podały, że papież Leon XIV zadzwonił do Władimira Putina. Ale telefon Leona XIV na Kreml stanowił standardowy przykład działania dyplomacji watykańskiej podczas konfliktów zbrojnych. Polega on na utrzymywaniu kontaktów dyplomatycznych na wysokim szczeblu ze wszystkimi stronami uczestniczącymi w danej wojnie

Stolica Apostolska należy do kurczącej się grupy aktorów światowych opowiadających się za multilateralizmem i porządkiem globalnym opartym na Organizacji Narodów Zjednoczonych. Autorytet papieży w polityce międzynarodowej systematycznie słabnie, a złota epoka sprawczości dyplomacji watykańskiej wydaje się już przeszłością.

Przywołajmy na początku wypowiedzi, które dzieli dystans ponad stu lat. W ogłoszonej jesienią 1914 r. swojej pierwszej encyklice „Ad Beatissimi Apostolorum” Benedykt XV, wybrany na konklawe zaledwie miesiąc po wybuchu I wojny światowej ubolewał: „Ani ruinom, ani mordom nie ma miary; codziennie ziemia nową krwią spływa, pokrywa się ciałami rannych i zabitych (...) Tymczasem, gdy z jednej i z drugiej strony ogromne wojska toczą zacięte walki, miasta, rodziny i poszczególni ludzie jęczą pod brzemieniem boleści i nędzy, które wojen smutny stanowią orszak: rośnie z dniem każdym niezmierna wdów i sierot liczba; upada wskutek przerwanych komunikacji handel; opuszczone są role; milczą sztuki; zamożni w ucisku, ubodzy w nędzy, wszyscy zaś żyją w smutku”.

Po 112 latach Leon XIV podczas kazania wygłoszonego w Środę Popielcową 18 lutego 2026 r. w Bazylice Świętej Sabiny na rzymskim Awentynie, nawiązując do słów Pawła VI o symbolice posypywania głów popiołem na początku Wielkiego Postu, przyznał: „Dzisiaj możemy (...) poczuć w nałożonym na nas popiele ciężar płonącego świata, całych miast zniszczonych przez wojnę: popioły prawa międzynarodowego i sprawiedliwości między narodami, popioły całych ekosystemów i zgody między ludźmi”.

Świat z 1914 i 2026 r. dzieli przepaść polityczna,...