Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Szukaj w:
[x]
Prawo
[x]
Ekonomia i biznes
[x]
Informacje i opinie
ZAAWANSOWANE

Ołowiane dzieci a SB. Historia prawdziwa

28 marca 2026 | Plus Minus | Izabela Kacprzak
Huta „Szopienice” była w latach 70. XX w. jedynym zakładem w kraju, który produkował ołowiane: blachy, rury i taśmę oraz śrut myśliwski. Ołowica – choroba zawodowa, która najbardziej szkodziła dzieciom, pochodna bezwzględnej gospodarki PRL opartej na przemyśle ciężkim – nie była na rękę władzy. Oficjalnie – nie istniała.
autor zdjęcia: Janusz Rosikoń/pap
źródło: Rzeczpospolita
Huta „Szopienice” była w latach 70. XX w. jedynym zakładem w kraju, który produkował ołowiane: blachy, rury i taśmę oraz śrut myśliwski. Ołowica – choroba zawodowa, która najbardziej szkodziła dzieciom, pochodna bezwzględnej gospodarki PRL opartej na przemyśle ciężkim – nie była na rękę władzy. Oficjalnie – nie istniała.
Prof. Bożena Hager-Małecka alarmowała władze PRL o skali zachorowań na ołowicę
autor zdjęcia: Xxxxxxxxxx
źródło: Rzeczpospolita
Prof. Bożena Hager-Małecka alarmowała władze PRL o skali zachorowań na ołowicę
Dr Jolanta Wadowska-Król na masową skalę zajęła się badaniami chorych dzieci
autor zdjęcia: IPN (2)
źródło: Rzeczpospolita
Dr Jolanta Wadowska-Król na masową skalę zajęła się badaniami chorych dzieci

Służba Bezpieczeństwa interesowała się hutą „Szopienice” w Katowicach w czasie, gdy lekarka Jolanta Wadowska-Król zaczęła masowo badać dzieci pod kątem ołowicy. Nie ma dowodów, że ją samą inwigilowano.

Od trzech miesięcy nieznane osoby telefonują na jego [dyrektora Huty Metali Nieżelaznych w Katowicach Szopienicach – red.] adres prywatny w różnych porach czasu domagając się zaprzestania produkcji na wydziale ołowiu, gdyż z powodu produkcji duża część dzieci zamieszkałych w dzielnicy Szopienice choruje na ołowicę” – pisał 29 października 1975 r. w tajnej notatce funkcjonariusz SB pracujący przy sprawie operacyjnego rozpoznania o kryptonimie „Plumbum” (łac. ołów). Bezpieka od sierpnia badała – po donosach kontaktu operacyjnego „AM” w hucie – sygnał o „nieprawidłowościach w procesie technologicznym i sprawozdawczości polegających na zaniżaniu ilościowym ołowiu w czasie rafinacji”. SB chciała wykryć ewentualne „wrogie działanie”.

Ołowica – ściśle tajna

Był to czas, gdy sprawa ołowicy wśród dzieci pracowników huty, głównie tych, którzy mieszkali w przedwojennych familokach wokół huty na tzw. targowisku w Katowicach Szopienicach była już oficjalnie znana nie tylko służbom, ale także politycznej wierchuszce – Zdzisławowi Grudniowi, I sekretarzowi Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach i Edwardowi Gierkowi, pochodzącemu z Zagłębia w ówczesnym województwie katowickim, I sekretarzowi Komitetu Centralnego PZPR, najważniejszej politycznej osobie w państwie...

Dostęp do treści Archiwum.rp.pl jest płatny.

Archiwum Rzeczpospolitej to wygodna wyszukiwarka archiwalnych tekstów opublikowanych na łamach dziennika od 1993 roku. Unikalne źródło wiedzy o Polsce i świecie, wzbogacone o perspektywę ekonomiczną i prawną.

Ponad milion tekstów w jednym miejscu.

Zamów dostęp do pełnego Archiwum "Rzeczpospolitej"

Zamów
Unikalna oferta
Wydanie: 13439

Wydanie: 13439

Zamów abonament