O zwycięstwie polityki nad nauką

autor zdjęcia: Xxxxxxxxxx

źródło: Rzeczpospolita

Polityka przysłoniła wartościową aktywność naukową tak Jadwigi Staniszkis (1942–2024), jak i Włodzimierza Brusa (1921–2007)

źródło: Rzeczpospolita

W obliczu coraz poważniejszych światowych wyzwań i zagrożeń nauka powinna się bardzo pilnować i bronić przed politycznym kategoryzowaniem. Oczywiście, nie oznacza to zamykania oczu na otaczające trendy.

Zdwóch najnowszych biografii polskich naukowców: Włodzimierza Brusa i Jadwigi Staniszkis klarownie wynika, jak mocno ich losy zdeterminowała polityka. W obu, tak odmiennych przypadkach, przesłoniła ona wartościową aktywność naukową. Analizując losy obu postaci można stwierdzić więcej. Polityka zawłaszczyła nie tylko ich biografie, ale ma tendencje do ogólnego infekowania nauk społecznych i humanistycznych. Zdecydowanie zbyt silnie.

Zauważalny w niszy

Wdyskusji o najnowszej książce Katarzyny Kwiatkowskiej-Moskalewicz „Stygmat. Helena Wolińska, Włodzimierz Brus. Biografia” szczególnie zauważa się pierwszą z bohaterek. Umyka przy tym, trochę niezasłużenie, jej mąż, Włodzimierz Brus. Zanim się nim zajmiemy, przypomnijmy jednak pewien fragment słynnej recenzji Bolesława Prusa „Ogniem i mieczem”, poświęconej Panu Zagłobie: „Kiedy postać ta zaczyna się wynurzać, widzimy co? łgarza i pieczeniarza, ryj i kłapciate uszy. Nie ma wątpliwości, że to stary wieprz. Lecz Zagłoba robi krok dalej, ratuje Helenę. Co u licha?… ależ za tą szpetną głową widać gołębie skrzydła poświęcenia… Następuje trzeci krok i nagle widzimy potężny tułów lwa; ten kłamca, pieczeniarz i niby tchórz w chwili niebezpieczeństwa nie tylko dzielnie broni się, ale jeszcze objawia niepospolite zdolności”.

Odrzucając barwne epitety możemy stwierdzić, że...