Płacimy słony rachunek za stanie w miejscu

autor zdjęcia: mat. pras.

źródło: Rzeczpospolita

Przekonanie, że możemy uciec przed kosztami zielonej transformacji, to błąd poznawczy. Każdy rok zwłoki to droższy import paliw, wyższy koszt kapitału i kurczący się przemysł.

Żyjemy w epoce fascynującego dysonansu poznawczego. Z jednej strony oddajemy się lękom o koszty przyszłości, z drugiej ignorujemy koszty teraźniejszości. Przykładem jest Unia Europejska, która w ub.r. lekką ręką wydała 340 mld euro na import paliw kopalnych, jednocześnie wpadając w zadumę nad tym, czy stać ją na dekarbonizację. Ten węglowodorowy nałóg kosztował nas w 2025 r. równowartość 1,5 proc. unijnego PKB. Zamiast jednak przyznać, że wysokie ceny energii to koszt uzależnienia od jej importu, wolimy snuć narracje, gdzie winowajcą jest polityka klimatyczna.

Liczby tymczasem weryfikują nasze fantazje o komforcie status quo. W 2024 r. europejski przemysłowiec płacił 107 dol./MWh energii elektrycznej, dwa razy więcej niż jego odpowiednik w USA. W 2025 r. Polska należała do krajów z najwyższymi cenami prądu dla przemysłu w UE, głównie z powodu rekordowego udziału danin publicznych w cenie energii. Różnica między europejską a amerykańską ceną gazu jest pięciokrotna. Kryzys energetyczny z 2022 r. nie stworzył tego problemu, ale ujawnił jego strukturalne źródło, którym jest uzależnienie od importu.

Deindustrializacja nie jest procesem łatwym do odwrócenia, który można...