UOKiK w bankach. Dlaczego to przeszukanie budzi kontrowersje?

Podjęte przez prezesa UOKiK przeszukania w bankach budzą wątpliwości co do zgodności takiego postępowania z zasadą proporcjonalności. Ma ona swoje konstytucyjne podstawy i stanowi mechanizm ochrony przedsiębiorców przed nadmierną lub nieuzasadnioną ingerencją władzy państwowej.

Na początku lipca tego roku prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował, że przeprowadził przeszukania w siedzibie kilku banków oraz w Biurze Informacji Kredytowej (BIK). W ten sposób analizuje, czy stosowane przez wskazane podmioty modele oceny zdolności kredytowej mogą być sprzeczne z zasadami konkurencji.

Formalnie działalność banków nie jest wyłączona z zakresu zastosowania do niej przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (tzw. ustawy antymonopolowej/„u.o.k.k.”), którą w interesie publicznym wdrażać ma prezes UOKiK. Niemniej jednak skorzystanie w danej sprawie z przeszukania, a zatem najbardziej restrykcyjnego środka, budzi wątpliwości, mając na uwadze zarówno okoliczności faktyczne, jak i przede wszystkim obowiązujące regulacje prawne.

Chodzi zarazem nie tylko o przepisy zawarte we wspomnianej ustawie, czyli zwłaszcza art. 6 u.o.k.k. (ustanawiający zakaz porozumień antykonkurencyjnych, który wzorowany jest na jego „unijnym odpowiedniku”, tj. art. 101 ust. 1 TFUE), ale także o regulacje sektorowe, relewantne orzecznictwo TSUE, czy wreszcie fundamentalne zasady konstytucyjne (jak zwłaszcza zasadę proporcjonalności), kreujące ramy prawne, w których powinny działać organy administracji państwowej.

Wymóg „uzasadnionego podejrzenia”

Ustawa antymonopolowa jako warunek dopuszczalności...