Polska godność narodowa

Przedmiotem ochrony jest poszanowanie należne narodowi polskiemu i Rzeczypospolitej Polskiej.

W treści przepisu art. 93 Konstytucji marcowej ustrojodawca postanowił, że „wszyscy obywatele są obowiązani szanować władzę prawowitą i ułatwiać spełnianie jej zadań oraz sumiennie pełnić obowiązki publiczne, do jakich powoła ich naród lub właściwa władza”. Ukonstytuowany na podstawie tego przepisu obywatelski obowiązek poszanowania władzy państwowej był fundamentem wprowadzenia do kodeksu karnego z 1932 r. przepisu art. 152, na podstawie którego odpowiedzialności karnej podlegał sprawca dopuszczający się lżenia i wyszydzania narodu albo państwa polskiego.

Samoistne dobro prawne

Swoistym uzupełnieniem tej regulacji był przepis art. 18 rozporządzenia prezydenta RP z 11 lipca 1932 r. – Prawo o wykroczeniach, w myśl którego karze aresztu do dwóch tygodni lub grzywny do 500 zł podlegał ten, „kto w miejscu publicznem demonstracyjnie okazuje niechęć lub lekceważenie dla Państwa polskiego lub instytucyj państwowych”. Wprowadzenie odpowiedzialności karnej za lżenie, wyszydzanie, okazywanie niechęci lub lekceważenia wobec narodu i państwa polskiego uczyniło godność narodową samoistnym dobrem prawnym. Wprowadzenie do przedwojennej przestrzeni prawnej art. 152 k.k. z 1932 r. J. Makarewicz uzasadniał potrzebą ochrony narodu jako synonimu ogółu narodowości obywateli danego państwa.

Z kolei istotę wykroczenia uzasadniał m.in. przykładem, że „nazwanie Państwa Polskiego – państwem...