Klucz do gospodarki: przestać wypychać sektor prywatny

autor zdjęcia: parkiet.tv

źródło: Rzeczpospolita

Najtrudniejszą do zaakceptowania wiadomością dla polityków – wszystkich stron sceny – jest ta: na inwestycje firm wpływa nie to, co deklarują oni jako działanie probiznesowe, lecz wszystko, co robią.

Decyzja inwestycyjna – szczególnie taka, która wiąże się z zaangażowaniem środków, których nie można wycofać (sunk costs) – opiera się na dwóch filarach. Pierwszy to oczekiwana korzyść: zainwestowany kapitał ma przynieść zakładany zwrot. Drugi to względna pewność, że ten zwrot rzeczywiście się zmaterializuje – że warunki działania (otoczenie makroekonomiczne, stawki podatkowe, regulacje, system prawny) nie zmienią się w trakcie realizacji projektu na tyle, by wywrócić cały biznesplan.

Tę logikę procesów inwestycyjnych przywołałem dziesięć lat temu w tekście „Wyboista droga inwestycji" („Rzeczpospolita", 12.09.2016). Wracam do niej, bo ostatnia dekada dobitnie pokazała, że gdy pęka filar pewności, sam atrakcyjny zwrot to za mało, żeby skłonić prywatne firmy do inwestowania. A jego pęknięcie ma w Polsce źródła głównie krajowe.

Co się stało w ostatnich 10 latach

W 2016 r. ogłoszony został tzw. Plan Morawieckiego, którego sztandarowym celem było podniesienie relacji inwestycji do PKB z 20 proc. w 2015 r. do 25 proc. w 2020 r. Motorem rozwoju miały stać się lokalne firmy.

To, co wydarzyło się w kolejnych dziesięciu latach, jednoznacznie wskazuje, że praw ekonomii nie da się oszukać. Na filar pewności uwarunkowań posypała się seria szoków. Zmiany regulacyjne...