Między ustawą a praktyką – pułapki rejestracji fundacji rodzinnej

Rejestracja fundacji rodzinnej w Polsce, choć formalnie dostępna, w praktyce wiąże się z istotnymi wyzwaniami.

Fundacja rodzinna jest dziś jednym z kluczowych narzędzi sukcesji i ochrony majątku w polskich firmach rodzinnych. Po blisko trzech latach obowiązywania ustawy możliwe jest jednak spojrzenie na to rozwiązanie nie tylko przez pryzmat regulacji, lecz przede wszystkim przez praktykę jego stosowania przez sąd rejestrowy. To właśnie etap wpisu do rejestru weryfikuje realną dostępność fundacji rodzinnej i często stanowi pierwszy moment zetknięcia się fundatora z praktycznym wymiarem nowych przepisów.

Podstawą artykułu jest analiza danych udostępnionych przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: Sąd Okręgowy) oraz analiza akt spraw dotyczących wpisu fundacji rodzinnych do rejestru. Przedstawione wnioski mają charakter praktyczny i mogą pomóc przyszłym fundatorom lepiej przygotować się do procesu rejestracji oraz uniknąć błędów, które w skrajnych przypadkach prowadzą do utraty możliwości wpisu fundacji do rejestru.

1. Zwroty wniosków o wpis z przyczyn formalnych – zmora fundatorów

Z danych statystycznych udostępnionych przez Sąd Okręgowy wynika, że od wejścia w życie ustawy o fundacji rodzinnej (dalej: ustawa) do rejestru wpisano dotąd niecałe 3 tys. fundacji (2940 na 4954 złożone wnioski; stan na 30 września 2025 r.). Z przeglądu udostępnionych przez sąd danych i akt spraw wynika też, że wniosek o wpis oddalono tylko w 10 sprawach (stan na 8 grudnia 2025 r.). Jeśli...