Kształtowanie się nowego porządku świata

Ten ustalony na kongresie wiedeńskim trwał przez cały XIX w. Nie na darmo nazwano go „długim stuleciem”. Porządek po Wersalu był kruchy i krótkotrwały. Ład, który wyłonił się po II wojnie światowej, zapanował na pół wieku i zyskał miano zimnej wojny. Przetrwał aż do rozpadu Związku Radzieckiego. Po roku 1991 pod skrzydłami Ameryki świat zdawał się jednobiegunowy, ale był to stan jedynie przejściowy. Ameryce wyzywanie rzuciły Chiny, a następnie pojawiła się rosyjska próba odbudowy własnej mocarstwowej pozycji.

Już w roku 2014 należało oczekiwać nadejścia nowego politycznego przełomu, ale wciąż prowadzono politykę, jakby nic nie miało się zmienić. Po roku 2022 i czterech latach wojny prowadzonej przez Rosję przeciw Ukrainie nadzieja na zachowanie status quo skończyła się ostatecznie, mimo coraz bardziej nieumiejętnych prób zażegnania narastających napięć. Światowy porządek taki, jaki był, upada. Nieczytelny jest nawet zarys nowego porządku. Istnieje jednak kilka jego projektów.

Pierwszy z nich to projekt Putina. Rozpoczęta przez niego wojna (nazwaną „operacją specjalną”) jest de facto wojną z unijną Europą. Głosi, że Europa upadnie, a Rosja wraz z krajami BRICS (organizacja międzyrządowa składająca się z: Brazylii, Rosji, Indii, Chin i Republiki Południowej Afryki) ma stanowić przeciwwagę dla USA. Jest to wypracowany w gabinetach Kremla projekt podziału świata na strefy wpływów: rosyjską, chińską i amerykańską. Putin liczył i wciąż liczy, że Zachód nie potrafi w solidarny i zdecydowany sposób przeciwstawić się temu i Rosja krok po kroku przywróci swoją strefę wpływów.

Również Donald Trump ze swoim projektem „Make America Great Again” przyczynia się do rozchwiania światowego porządku, jaki powstał po 1991 r., m.in. poprzez kwestionowanie przez niego nadrzędności prawa międzynarodowego, zapowiedzi aneksji...