Czy rząd naprawdę naprawi rynek autobusowy?

Reforma ustawy o transporcie publicznym może uporządkować system i wprowadzić długo oczekiwany minimalny standard dostępności usług transportowych. Może też jednak stworzyć nową, bardziej elegancką wersję tego samego problemu.

Planowana na 2026 rok reforma ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, która znajduje się obecnie na etapie prac rządowych, ma być odpowiedzią na wykluczenie komunikacyjne, chaotyczny rynek i brak stabilności w finansowaniu połączeń. Na papierze brzmi to rozsądnie. Musimy jednak pamiętać, że między intencją ustawodawcy a praktyką codziennego funkcjonowania branży jest spory dystans. Według danych przywoływanych w rządowej ocenie skutków regulacji skala zagrożenia wykluczeniem transportowym może dotyczyć około 10 – 11 mln mieszkańców Polski. W wielu gminach połączenia funkcjonują wyłącznie od poniedziałku do piątku, a dojazd do szkoły, lekarza czy pracy w weekend oznacza konieczność korzystania z samochodu lub szukania innych sposobów dotarcia do celu.

Warto przy tym zauważyć, że projektowana reforma krajowa powstaje w momencie głębokiej przebudowy otoczenia regulacyjnego na poziomie Unii Europejskiej. Lata 2025 – 2026 są dla branży autobusowej okresem przejściowym między modelem „niskoemisyjnym” a „zeroemisyjnym”, przy jednoczesnym zaostrzaniu nadzoru cyfrowego i socjalnego nad przewozami pasażerskimi. Są to zmiany, które – niezależnie od tego, czy zostaną wprost odzwierciedlone w polskiej ustawie – będą musiały zostać uwzględnione przez organizatorów i operatorów transportu publicznego.

W tym kontekście, obok modyfikacji regulacyjnych na poziomie Unii Europejskiej i...