Między interesem publicznym a prawem własności

Prawo własności, w tym prawo własności nieruchomości, nie jest prawem absolutnym, ale władztwo planistyczne gminy też nie jest władztwem nieograniczonym.

Normy planistyczne są doskonałym przykładem tego, w jaki sposób dopuszczalne jest ograniczanie prawa własności, w tym prawa do zabudowy. Jak wiadomo, prawo własności nie jest prawem absolutnym i może doznawać wielu ograniczeń. Tak wynika z wyroku NSA z 29 czerwca 2022 r. (sygn. akt: II OSK 2852/19). Art. 21 ust. 2, 31 ust. 3 i 64 ust. 3 konstytucji dopuszczają możliwość ograniczenia prawa własności. Z kolei współkształtowanie treści prawa własności przez normy prawa administracyjnego, w tym przepisy dotyczące planowania przestrzennego, stanowi – przewidziane w art. 140 k.c. – przedmiotowe ograniczenie sposobu wykonywania tego prawa. Korzystanie z nieruchomości poddane jest rygorom wynikającym z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Własność nie jest najważniejsza

Właściciel powinien mieć na uwadze to, że ochrona przyznawana istniejącym stosunkom własnościowym, wynikająca z art. 21 ust. 1 konstytucji, nie jest bezwzględna, ponieważ obowiązujący system prawny nie nadaje pierwszeństwa prawu własności nad innymi wartościami, takimi jak rozwój społeczno-gospodarczy państwa, wymagania ładu przestrzennego czy też wymagania ochrony środowiska, w tym ochrony gruntów leśnych. Ponadto żaden właściciel nieruchomości, który planuje wykorzystanie swojej nieruchomości, określoną zabudowę, inwestycję, rodzaj działalności gospodarczej, nie ma zagwarantowanej przepisami...