Zróżnicowanie podatków i zasada równości

Skala podatkowa i jej konstytucyjne podstawy od lat stanowią przedmiot analizy Trybunału Konstytucyjnego, który odnosi się m.in. do zasady równości, zdolności podatkowej i sprawiedliwości podatkowej.

Daniny publiczne mają – co oczywiste – co najmniej wielowiekową tradycję i – co również oczywiste – także co najmniej nie każdy podchodzi do nich pozytywnie. Jednak nie ma też jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji RP), a nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (art. 217 Konstytucji RP).

Określony w ustawie zasadniczej obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych został sformułowany w sposób ogólny, a zatem wymaga wewnątrzsystemowego ujęcia z innymi normami konstytucyjnymi oraz szerszego doprecyzowania w ustawowych aktach prawnych i na tym etapie pojawiają się wątpliwości.

Wątpliwości te wynikają między innymi ze znacznych zmian aksjologii konstytucyjnej, w tym również powstałych na tle przechodzenia z systemu socjalistycznego na wolnorynkowy, z odmiennych czy różnorodnych prób definiowania pojęć konstytucyjnych, z ekonomicznych i społecznych podziałów, z odmiennych oczekiwań czy wyborów człowieka, który chciałby skorzystać z wolności, z różnych aspiracji obywateli,...