Jak konwencja staje się narzędziem wypaczania konstytucji

Prerogatywa prezydencka – wbrew notorycznie dziś głoszonym twierdzeniom – nie jest reliktem prawa królewskiego. Jest po prostu wyrazem funkcjonowania w systemie prawa aktów wykonawczych niewymagających kontrasygnaty.

Norbert Nowotnik w tekście „ETPC o odmowie powołania sędziów” („Rzeczpospolita” z 22 maja br.) przytoczył wypowiedź prezesa Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia Bartłomieja Przymusińskiego dotyczącą jednego z orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (sygn. akt: 62765/14, 62769/14 i 62772/14). Sędzia wyraził nadzieję, jakoby to rozstrzygnięcie było krokiem, który może uporządkować sytuację w Polsce. Służyć temu miałoby rzekomo nieabsolutyzowanie prezydenckiej prerogatywy do powoływania sędziów w celu zapewnienia im dostępu do służby publicznej.

Wszystko w rękach sędziów

Pomijając megalomanię samego założenia, wypada stwierdzić, że nie ma nic bardziej mylnego w takim podejściu. Żaden bowiem trybunał europejski nie uporządkuje sytuacji w naszym kraju, jeśli którąkolwiek z zasad konstytucyjnych poświęci się na ołtarzu polityki, zwłaszcza tej bieżącej. W szczególności dotyczy to zasad określających fundamenty demokracji liberalnej. Cóż nam bowiem po dostępie do służby publicznej, jeśli podważy się skutecznie zasadę podziału władz. A oto właśnie w tej sprawie chodzi. Komu będą służyli ci, których do służby powołano? Państwu czy wyłącznie jego części?

Trybunał w Strasburgu chce kontroli sądowej decyzji głowy państwa w przedmiocie indywidualnego powołania na sędziego. Prezydent ma więc nie tylko uzasadnić swoją odmowę, ale...