Prawda jest dobrem wspólnym

autor zdjęcia: Waldemar Kompała

źródło: Rzeczpospolita

Nie trzeba dziś uzasadniać znaczenia informacji we współczesnym społeczeństwie. Pojęcie „gospodarka oparta na wiedzy” najkrócej wyjaśnia, że to właśnie wiedza, informacja jest najważniejszym zasobem, podstawą rozwoju gospodarczego, a także źródłem bogactwa – pisze politolog.

Wbrew temu, co można często usłyszeć albo przeczytać, papież Leon XIV nie napisał encykliki o sztucznej inteligencji. Tak samo zresztą Leon XIII nie pisał 135 lat temu o maszynie parowej, choć impulsem dla encykliki „Rerum Novarum”, czyli „rzeczy nowe”, był rodzący się wiek „pary i elektryczności””, czyli gwałtowny rozwój przemysłu. Chodziło jednak nie tyle o „rzeczy”, ale o związaną z tym radykalną przemianę społeczną. Obecny papież, Leon XIV, idzie tym samym tropem. Rzeczywistym tematem encykliki „Magnifica Humanitas” jest człowiek, jego sytuacja w dobie sztucznej inteligencji. Tytuł wskazuje jasno intencję autora dokumentu. Sztuczna inteligencja może budzić podziw albo poczucie zagrożenia, ale niezmiennie to człowieczeństwo jest wspaniałe.

O bogactwie decyduje wiedza i technologia

Jeszcze na chwilę wrócić trzeba do encykliki „Rerum Novarum” napisanej w końcu XIX w. Leon XIII występował zdecydowanie w obronie własności prywatnej uznając socjalizm za rozwiązanie fałszywe, ale pisał jednocześnie: „czym innym jest słuszne posiadanie bogactw, a czym innym jest słuszne używanie bogactw”. Zasada powszechnego przeznaczenia dóbr ziemi – gleby, wody, powietrza, zasobów naturalnych – to jeden z fundamentów społecznego nauczania Kościoła. Leon XIV idzie krok dalej. Powszechne przeznaczenie – czytamy w encyklice – obejmuje nie tylko dobra materialne, lecz także dobra niematerialne i...