Czy polska nauka skorzysta na potężnych wydatkach obronnych

autor zdjęcia: HSW

źródło: Rzeczpospolita

Program opracowania i budowy bojowego wozu piechoty Borsuk dofinansowało Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

autor zdjęcia: Ministerstwo Obrony Narodowej

źródło: Rzeczpospolita

Przy opracowaniu rakiet Grom i Piorun Polska Grupa Zbrojeniowa intensywnie współpracowała z Wojskową Akademią Techniczną

autor zdjęcia: materiały prasowe

źródło: Rzeczpospolita

Wyrzutnie Piorun stają się polskim hitem eksportowym

autor zdjęcia: Ministerstwo Obrony Narodowej

źródło: Rzeczpospolita

Karabinek automatyczny Grot powstał z inicjatywy naukowców z WAT

Rząd zapisał na obronność 200 mld zł. Na naukę ledwie 44 mld zł. Przy takiej strukturze budżetu ryzykujemy, że zdolności wojskowe będziemy budować głównie na podstawie importu i cudzych technologii, a nie własnych.

Polska weszła w okres rekordowych wydatków na obronność. W budżecie na 2026 r. zapisano na ten cel 200,1 mld zł, czyli 4,81 proc. prognozowanego PKB, najwięcej w NATO. W tym samym czasie na naukę i szkolnictwo wyższe zaplanowano ok. 44,4 mld zł, co odpowiada zaledwie 1,06–1,07 proc. PKB. To poziom praktycznie niezmieniony względem roku poprzedniego. Co gorsza, krajowe nakłady brutto na badania i rozwój (GERD, Gross Domestic Expenditure on Research and Development) nie tylko nie rosną proporcjonalnie do gospodarki, ale realnie spadają. Nakłady na finansowanie badań podstawowych zgodnie z planem Narodowego Centrum Nauki na 2026 r. obejmują dotacje na poziomie 1,756 mld zł. Praktycznie tyle samo co rok wcześniej. Niewiele też, w stosunku do wartości kontraktów zbrojeniowych, trafia ze strony przemysłu na naukową działalność badawczo-rozwojową.

Wokół fali pieniędzy skierowanych na obronność powstał już całkiem rozbudowany system instytucjonalny. I to nie tylko w zakresie zdefiniowania źródeł pozyskiwania tych środków, który to wątek zazwyczaj przeważa w debacie publicznej.

Reguły gry MON

Obecnie Ministerstwo Obrony Narodowej (MON) pełni rolę zamawiającego i regulatora szybkich ścieżek wdrożeniowych. Dobrym przykładem prowadzonych w tym obszarze działań jest decyzja nr 123/MON z 12 września...