Cena świata bez reguł

autor zdjęcia: mat. pras.

źródło: Rzeczpospolita

Zaledwie 7 proc. ludzi żyje w liberalnych demokracjach, a 74 proc. w autokracjach. Tak wynika z raportu Varieties of Democracy, opisującego stan na koniec 2025 r. To ważna liczba dla światowej gospodarki. Liberalna demokracja, łącząca wybory z rządami prawa i ograniczeniami władzy, stała się demograficzną mniejszością.

W opublikowanym 23 czerwca 2026 r. na łamach „Financial Times” tekście The Rise and Fall of US Hegemony Martin Wolf stawia pytanie o zmianę światowego przywództwa. Nie chodzi tylko o to, czy Stany Zjednoczone tracą pozycję, a Chiny ją zyskują. Ważniejsze jest pytanie, czy współzależny świat może funkcjonować bez państwa lub grupy państw zdolnych podtrzymywać reguły gry.

Przez dekady reguły te tworzyły przede wszystkim liberalne demokracje z USA na czele. Nie robiły tego bezinteresownie. Powojenny porządek oparty na dolarze, instytucjach z Bretton Woods i liberalizacji handlu odzwierciedlał interesy Zachodu. Hegemon dostarcza globalne dobra publiczne, ale kształtuje je zgodnie z własnym interesem.

Popyt na reguły nie wynika jednak...