Matka naukowego crowdfundingu

autor zdjęcia: Library of Congress, National Photo Company Collection

źródło: Rzeczpospolita

Amerykańska wyprawa noblistki po fundusze. Od lewej: Marie Meloney, Irena Curie, Maria Skłodowska- -Curie i Ewa Curie na pokładzie statku Olympic w dniu przypłynięcia do Nowego Jorku, 11 maja 1921 r.

Dwa transatlantyki, dwaj prezydenci i cel wart miliony dolarów. Zamiast bezczynnie czekać na dotacje i łaskę decydentów, Maria Skłodowska-Curie sama postanowiła przekonać amerykańskich biznesmenów i zwykłych obywateli.

W maju 1920 r. w skromnym laboratorium Instytutu Radu przy rue Pierre-Curie naprzeciwko siebie siadają dwie kobiety z zupełnie innych światów. Pierwsza to Maria Skłodowska-Curie – dwukrotna laureatka Nagrody Nobla, ikona światowej fizyki i chemii, a jednocześnie osoba skrajnie wycieńczona wieloletnią pracą z materiałami promieniotwórczymi, nosząca ślady poparzeń na dłoniach i zmagająca się z postępującą zaćmą. Druga to Marie Mattingly „Missy” Meloney – drobna, niezwykle energiczna redaktorka wpływowego nowojorskiego magazynu kobiecego „The Delineator”.

Meloney, dysponująca genialnym zmysłem reporterskim i bezbłędną intuicją marketingową, pyta swoją rozmówczynię o to, czego najbardziej potrzebuje do kontynuowania badań. Spodziewa się zapewne długiej listy nowoczesnych przyrządów laboratoryjnych lub funduszy na międzynarodowe stypendia. Odpowiedź uczonej jest jednak krótka, wyprana z emocji i porażająca w swojej prostocie: – Potrzebuję grama radu. Ale nie mogę go kupić, nie mam tyle pieniędzy.

Po I wojnie światowej Francja znalazła się w ruinie finansowej. Choć francuski rząd jest dumny z noblistki, potrafi jej zaoferować jedynie ordery, a nie realne subsydia budżetowe. A rad jest w owym czasie najdroższą substancją na planecie. Jeden gram tego lśniącego w ciemności pierwiastka kosztuje fortunę – około 100 tys. dol., co stanowi równowartość ponad 1,2 mln dol. w dzisiejszej sile...