„Odyseja” to najstarszy bestseller, jaki znamy

autor zdjęcia: arch. pryw.

źródło: Rzeczpospolita

Christopher Nolan dostałby ode mnie czwórkę z plusem. Pokazuje, że dobrze zna „Odyseję”, ale chce ją opowiedzieć po swojemu, mówiąc niejako, że każdy ma własne odczytanie eposu – mówi dr hab. Tomasz Mojsik, autor książki „Odyseusz. Biografia nieautoryzowana”.

Z każdą kolejną stroną pana książki „Odyseusz. Biografia nieautoryzowana” (Homini, 2025) utwierdzałam się w przekonaniu, że Christopher Nolan dokonał słusznego wyboru, obsadzając w roli herosa Matta Damona.

Pisząc książkę nie myślałem o żadnym aktorze. Skupiałem się na wizerunku mitycznym, co samo w sobie już było wyzwaniem, bo w mitach rzadko dostajemy informacje o wyglądzie. Nawet Helena nie jest opisywana szczegółowo.

Natomiast postawił pan w niej pytanie: „A zatem jaki jest Odys? Jest taki, jak wam się wydaje”. A dalej zauważył pan: „Opowieść o Odysie pokazuje, że literatura jest w stanie pomieścić w sobie więcej niż jedno życie. Jeśli bowiem postać Odysa jest zwierciadłem (…), to odbija się w nim nie jedna postać, ale dziesiątki, i to różnych”. Chodzi o to, że widzowie mogą się utożsamić z Odyseuszem Matta Damona.

Filmowy Odyseusz nie jest wyższy od swoich ludzi. Za to jest niższy od Agamemnona – w ten sposób Nolan pokazał miejsce zajmowane przez Odyseusza w hierarchii. Dodatkowo Odyseusz przed Agamemnonem klęka, co wiele mówi o pozycji tego drugiego.

Możemy czytać „Odyseję” jako utwór o człowieczeństwie. Otwiera ją zawołanie do Muzy, która ma pomóc opowiedzieć historię „aner polytropos” – człowieka, który jest głównym tematem eposu. To nie tylko Odys, ale również drugoplanowi bohaterowie,...