Dziesięć lat GAAR. Klauzula działa szerzej niż pokazują statystyki

Od wejścia w życie GAAR planowanie danego procesu wymaga określenia przyczyn gospodarczych realizowania działań, ale też uzasadnienia podejmowania konkretnych czynności. Klauzula wyznacza więc granice dopuszczalnej optymalizacji podatkowej.

W lipcu minęło dokładnie dziesięć lat od wprowadzenia przepisów o ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (GAAR). Ta data zapisała się jako jedna z najważniejszych zmian w historii polskiego prawa podatkowego. GAAR stanowi bowiem jeden z kluczowych instrumentów służących zwalczaniu agresywnego planowania podatkowego oraz przeciwdziałaniu osiągania nieuzasadnionych korzyści podatkowych.

Podstawowym założeniem klauzuli jest umożliwienie organom podatkowym zakwestionowania skutków podatkowych określonych działań, nawet jeśli są one formalnie zgodne z obowiązującymi przepisami. W przypadkach, gdy jednym z głównych celów jest osiągnięcie korzyści podatkowej pozostającej w sprzeczności celem ustawy podatkowej, a sposób działania ma charakter sztuczny, organy mogą zakwestionować działania podatnika.

Co ciekawe, w uzasadnieniu projektu ustawy początkowo zakładano, że będzie ona pełniła raczej rolę odstraszającą, a faktycznie stosowana będzie rzadko. Oceniano, że liczba spraw dotyczących zastosowania GAAR nie powinna przekraczać średnio około 46 rocznie, a postępowania powinny dotyczyć przede wszystkim znaczących kwot podatku, całkowicie sztucznych konstrukcji prawnych, głównie o charakterze międzynarodowym oraz wykorzystywanych przez duże podmioty gospodarcze do unikania opodatkowania.

Po przeanalizowaniu opublikowanych statystyk...