AI może przeorać polski system podatkowy

źródło: Rzeczpospolita

Zdecydowana większość uczestników Panelu Ekonomistów „Rzeczpospolitej” jest zdania, że AI może uderzyć w dochody z podatków od pracy, co oznacza mocniejsze opodatkowanie kapitału i zysków.

W szerokim wdrożeniu sztucznej inteligencji w polskiej gospodarce pokłada się duże nadzieje na wzrost produktywności i przeciwdziałanie skutkom zmian demograficznych dla rynku pracy. Skala zmian może być spora. O ile, zgodnie z najnowszymi danymi Eurostatu, z AI korzysta 8,4 proc. firm w Polsce, o tyle do 2035 r. ten odsetek ma urosnąć do 45 proc.

Za tym scenariuszem kryje się jednak poważne wyzwanie strukturalne – przestrzegał w niedawnym raporcie Bank Światowy (BŚ). Chodzi o to, że tempo upowszechniania się AI może przynieść szerokie skutki m.in. dla poziomu zatrudnienia czy nierówności społecznych.

Te wyzwania dotykają też fundamentów finansów publicznych. „Zmiany dochodów napędzane przez sztuczną inteligencję zmieniają względną atrakcyjność instrumentów podatkowych” – pisze Bank Światowy. Jak szacuje, do 2035 r. wpływy z podatku PIT obniżą się o 0,2 proc. PKB, a wpływy ze składek na ubezpieczenie społeczne o 0,6 proc. PKB. Tylko częściowo zostałoby to skompensowane przez wyższe wpływy z CIT (+0,1 proc. PKB) oraz VAT (+0,3 proc. PKB).

Rozwój AI może więc obniżać dochody z podatków od pracy, a to wymusza przemodelowanie systemu opodatkowania w stronę konsumpcji i kapitału i generalnie większego znaczenia podatków od rent uzyskiwanych dzięki AI. Jak wprawdzie...