Sędziowie pracują więcej niż 40 godzin tygodniowo

Zamiast karać sędziów za to, na co nie mają wpływu, pomyślmy raczej o wyposażeniu ich w narzędzia pracy przystające do rzeczywistości drugiej połowy trzeciej dekady XXI wieku.

Opublikowany w „Rzeczpospolitej” z 19 marca 2026 r. artykuł: „Czy sędziowie mogą pracować lepiej i szybciej wydawać wyroki?” przedstawia szereg diagnoz i recept, obok których trudno przejść obojętnie. Stąd też zdecydowałem się na przedstawienie kilku uwag o charakterze polemicznym.

Zanim odniosę się do meritum przedstawionych w tym tekście propozycji, umieszczę w tym miejscu disclaimer: owszem, są sędziowie, którzy rzeczywiście mogą i powinni pracować lepiej. Wszędzie tam, gdzie pojawia się czynnik ludzki (a na ten moment AI jeszcze sędziów nie zastąpiła), są też błędy i właśnie czysto ludzkie ułomności. Rzecz w tym, czy z punktu widzenia systemowego to „sędziowie mogliby lepiej zorganizować swoją pracę”, czy też bardziej właściwym jest w tym przypadku konstrukcja z użyciem strony biernej: „praca sędziów mogłaby być lepiej zorganizowana”. Nie chodzi oczywiście o to, żeby zwalniać sędziów od odpowiedzialności za realizację prawa do sądu, tylko o to, żeby w sposób wyraźny określić, za co sędzia odpowiada, a za co już nie i co jest winą sądu jako instytucji i państwa polskiego.

Za co odpowiada sędzia

Otóż sędzia odpowiada tylko (i aż) za merytoryczną treść swoich zarządzeń i orzeczeń, w tym nadawanie kierunku postępowaniu dowodowemu w prowadzonych przez siebie sprawach oraz za kulturę urzędowania. Nie odpowiada za to, jak duży ma wpływ nowych spraw, ilu...