Gdzie kończy się wpływ mieszkańców na planowanie przestrzenne?

Rozbieżne interesy powinny zostać ujawnione i skonfrontowane podczas konsultacji. Partycypacja społeczna ma sprzyjać kompromisom w zagospodarowaniu przestrzennym.

Zmiany w planowaniu przestrzennym, które weszły w życie jesienią 2023 r., istotnie wzmacniają rolę partycypacji społecznej w procesach decyzyjnych. Ustawodawca zdecydował się na wyraźne wyodrębnienie tej problematyki, wprowadzając do ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.; dalej: u.p.z.p.) nowy rozdział 1a. Został on dodany na mocy art. 1 pkt 10 ustawy z 7 lipca 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688), która weszła w życie 24 września 2023 r.

Zgodnie z założeniami projektodawcy zmiana ta miała na celu podniesienie standardów dialogu z mieszkańcami, uporządkowanie i rozszerzenie katalogu narzędzi partycypacyjnych – w tym o rozwiązania cyfrowe – oraz dostosowanie języka przepisów do aktualnego dorobku tej dziedziny. W efekcie nowe regulacje mają sprzyjać wypracowywaniu kompromisów w zarządzaniu przestrzenią, akceptowanych przez większość interesariuszy, a tym samym zwiększać pewność inwestowania. Chodzi o to, by rozbieżne interesy były ujawniane i konfrontowane na etapie transparentnych konsultacji, a nie dopiero w fazie realizacji inwestycji (druk sejmowy nr 3097).

Ingerencja w sferę interesów prywatnych

Nie ulega wątpliwości, że konsultacje społeczne w planowaniu przestrzennym odgrywają kluczową rolę. Jednocześnie należy pamiętać, że istotą władztwa planistycznego jest możliwość ingerencji w...