Jak Czyngis-chan stał się krezusem

Przez 25 lat podbił więcej ziem niż Rzym przez cztery stulecia. Zjednoczył rozbite ludy, stworzył szlaki wymiany towarów. Jak to wszystko osiągnął?

W 1214 roku Czyngis-chanowi udało się wreszcie rozpocząć oblężenie dworu Złotego Chana w Zhongdu. Niedługo przedtem doszło tam do przewrotu pałacowego. Nowy chan doświadczył tylu waśni wewnętrznych, że zamiast stawić czoło długiemu oblężeniu i podjąć wojnę, poszedł z Mongołami na ugodę. Ci postanowili się wycofać. Złoty Chan obdarował ich hojnie jedwabiem, srebrem i złotem, oddał im też do dyspozycji trzy tysiące koni oraz pięć tysięcy młodych mężczyzn i kobiet. Żeby przypieczętować porozumienie, uznał się za wasala Czyngis-chana i ofiarował mu jedną z księżniczek za żonę.

Czyngis-chan odstąpił od oblężenia Zhongdu i ruszył w długą drogę powrotną ku Mongolii Zewnętrznej, rozciągającej się na północ od pustyni Gobi. Kitanowie odzyskali znaczną część swojego terytorium, a ich rodzina królewska wróciła na tron. Dżurdżenom pozwolono – w mniejszych granicach – utrzymać królestwo. Czyngis-chan nie chciał władać tymi ziemiami ani zaprowadzać tam rządów mongolskich, o ile będzie miał dostęp do pożądanych dóbr. Podobnie jak wcześniej, kiedy powierzył Ujgurom i Tangutom kontrolę nad ich własnymi państwami, i tym razem dopuścił, by Dżurdżenowie i Kitanowie sprawowali rządy w obydwu królestwach po swojemu, pod warunkiem że podporządkują się Mongołom i będą im składać daninę.

Ponieważ...