Rzeczywiste miejsce wykonywania pracy przesądza o właściwym ustawodawstwie

Uchylenie zaświadczenia A1 wymaga jednoznacznego ustalenia, gdzie faktycznie pracował ubezpieczony.

Sąd drugiej instancji nie może ograniczyć oceny właściwego ustawodawstwa wyłącznie do zasad dotyczących delegowania pracownika. Musi również zbadać, czy pracownik rzeczywiście wykonywał pracę w dwóch lub więcej państwach członkowskich. O zastosowaniu konkretnych przepisów decydują faktyczne warunki wykonywania pracy, a nie automatyczne przenoszenie ustaleń z innej sprawy dotyczącej innej decyzji organu rentowego.

Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z 27 maja 2025 r. (sygn. akt III USKP 137/24).

Sprawa dotyczyła spółki, która zatrudniała zleceniobiorcę delegowanego do pracy w Polsce i w Niemczech. ZUS decyzją z 2 grudnia 2019 r. stwierdził, że ubezpieczony w spornym okresie nie podlegał ustawodawstwu polskiemu, lecz niemieckiemu, i wycofał wcześniej wydane zaświadczenie A1. Organ rentowy powołał się na wyniki kontroli, z których wynikało, że ubezpieczony w rzeczywistości wykonywał pracę wyłącznie na terenie Niemiec, a przedstawione przez zleceniodawcę rozliczenia czasu pracy w Polsce sporządzono jedynie na potrzeby uzyskania zaświadczenia A1.

Spółka odwołała się, twierdząc, że ubezpieczony wykonywał pracę naprzemiennie w Polsce i w Niemczech (a także planowo w...