Magnifica AI. Między nową wieżą Babel a godnością człowieka

autor zdjęcia: mat. pras.

źródło: Rzeczpospolita

Globalne zarządzanie sztuczną inteligencją nie jest już tylko kwestią standardów technicznych czy regulacji prawnych. To walka o ontologię – jak definiujemy byt, prawdę i człowieka. Z jednej strony mamy Dolinę Krzemową, z drugiej zaś Pekin – pisze kierownik Katedry Ekonomii w Akademii Leona Koźmińskiego.

Żyjemy w epoce, w której rzeczywistość zdaje się naśladować literacką fikcję z niepokojącą precyzją. Gdy w 1995 r. José Saramago opisywał w „Mieście ślepców” epidemię niewyjaśnionej „białej ślepoty”, obnażył najmroczniejsze instynkty ludzkości, a zarazem jej dramatyczną kruchość. Dziś, trzy dekady później, stoimy w obliczu innej, znacznie bardziej wyrafinowanej postaci tej samej choroby. Nie tracimy wzroku fizycznie; tracimy coś subtelniejszego i bardziej podstępnego: zdolność odróżniania prawdy od fałszu, ludzkiej intencji od maszynowej kalkulacji, a wreszcie – dobra wspólnego od algorytmicznego zysku.

Ta nowa forma ślepoty dotyka samego rdzenia ludzkiej moralności, stawiając nas przed fundamentalnymi pytaniami o etyczne granice postępu. Rozwój technologiczny przestał być bowiem jedynie domeną inżynierów; stał się wyzwaniem humanistycznym, które redefiniuje pojęcie dobra, odpowiedzialności oraz kierunku, w jakim zmierza nasz gatunek. Najwyraźniej widać to w momencie, gdy sztuczna inteligencja przestała być jedynie technologiczną nowinką. Stała się celem globalnej bitwy o wpływy, w której ścierają się wizje tego, czym jest człowieczeństwo, jak powinna wyglądać władza i kto ma prawo decydować o przyszłości świata. W tym dyskursie wyraźnie zderzają się dwa bieguny: chrześcijański humanizm najnowszej encykliki papieża Leona XIV oraz państwowy pragmatyzm i...