Klauzula nadużycia prawa procesowego – szczepionka dla „kreatywnych” czy lek na całe zło

W nowym kodeksie postępowania cywilnego pojawia się zupełnie nowa klauzula nadużycia prawa procesowego jako odpowiedź na problemy praktyki sądowej związanej z „kreatywnością" procesową stron.

W pracach nad nowymi regulacjami zidentyfikowano sytuacje, w których – zdaniem projektodawców – nie ma wątpliwości, że dochodzi do nadużycia przez stronę jej uprawnień procesowych.

Wśród takich sytuacji wyróżniono:

1) wnoszenie jako pozwu pisma niezawierającego żądania rozpoznania sprawy sądowej,

2) wnoszenie pozwu oczywiście bezzasadnego,

3) wnoszenie szeregu wniosków o wyłączenie sędziego,

4) wnoszenie szeregu zażaleń w tym samym lub zbliżonym przedmiocie,

5) wnoszenie szeregu wniosków o sprostowanie, uzupełnienie lub wykładnię wyroku.

Poza tym do nadużyć prawa procesowego może także dochodzić w sytuacjach, którym nie można jednoznacznie przypisać takich cech, choć co do zasady mają one dwie wspólne właściwości:

∑ są podejmowane na podstawie i w granicach prawa procesowego (uprawnienia do wytoczenia powództwa, uprawnienia do wniesienia zażalenia itd.),

∑ nie zmierzają jednak do osiągnięcia celu, w którym odpowiednie instytucje procesowe zostały ustanowione.

Podstawowym celem takich działań jest przeciągnięcie postępowania, doprowadzenie do swoistego paraliżu wymiaru sprawiedliwości. Przykładem takiego działania może być np. wnoszenie łańcucha zażaleń – wybieg często wykorzystywany przez sprawnych procesualistów przeplatany np. szeregiem wniosków o...