Postępowanie administracyjne bez tajemnic

Kodeks postępowania administracyjnego daje stronie szerokie gwarancje procesowe, ale ich zakres i sposób realizacji nie zawsze są oczywiste.

Różnice w praktyce organów administracji nie sprzyjają pewności prawa. Tymczasem wiele wątpliwości dotyczących dostępu do akt, mocy dokumentów urzędowych czy zasad przeprowadzania dowodów zostało już rozstrzygniętych w orzecznictwie.

Czy organ jest zobowiązany wykonać kserokopie akt na wniosek strony (art. 73 k.p.a.)?

Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu do akt, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Czynności te są realizowane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art. 73 § 1a k.p.a.).

Prawo wglądu strony w akta oznacza, najogólniej rzecz ujmując, przeglądanie i zapoznanie się ze zgromadzonymi przez organ administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego aktami sprawy administracyjnej. Strona może sporządzać z nich notatki (własnoręcznie lub techniką komputerową), kopie (kserokopie) lub odpisy na własny użytek. Przepis ten jednoznacznie wskazuje jednak, że to strona może wykonać kopie lub kserokopie z akt sprawy.

Organ administracji ma obowiązek umożliwienia wykonanie tej czynności, natomiast nie ma obowiązku jej wykonywania. Strona ma także prawo żądać, stosownie do art. 73 § 2 k.p.a., uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione jej „ważnym interesem”. Ciężar...