Globalny podatek minimalny GloBE zmienia reguły gry

Wprowadzenie podatku wyrównawczego w Polsce, wobec braku efektywnych mechanizmów osłonowych dla dotychczasowego systemu ulg, może okazać się ciosem dla naszej konkurencyjności podatkowej.

Przez lata budowano system zachęt inwestycyjnych – od preferencji dla działalności w specjalnych strefach ekonomicznych, ulg B+R, przez IP Box, po Polską Strefę Inwestycji. To właśnie one przyciągały kapitał, aktywizowały zatrudnienie i wspierały rozwój innowacyjności. Dziś jednak ten model staje pod znakiem zapytania. Nowa rzeczywistość w erze globalnego podatku minimalnego (Global Anti-Base Erosion, GloBE) na poziomie 15 proc., wymusza rewizję rozwiązań. Ulgi, które działały jak magnes na inwestorów, stracą skuteczność, jeśli nie zostaną dostosowane do nowych zasad gry.

Konstrukcja GloBE działa jak ekonomiczna bariera, ograniczająca swobodę kształtowania krajowej polityki podatkowej. Mechanizm jest prosty, choć jego skutki dalekosiężne. Jeśli dochody spółek zależnych w danej jurysdykcji opodatkowane są poniżej 15 proc., różnica może zostać „dociągnięta” gdzie indziej – przez państwo rezydencji spółki dominującej (zasada IIR), przez inne podmioty z grupy (UTPR), albo lokalnie, poprzez krajowy podatek wyrównawczy (QDMTT). Innymi słowy: jeśli jedno państwo „odpuści”, inne i tak sięgnie po należny podatek.

U podstaw tego mechanizmu leży matematyka. Efektywna stawka podatkowa (ETR) liczona jest jako relacja zapłaconych – odpowiednio skorygowanych – podatków do osiągniętego dochodu. W praktyce oznacza to, że preferencja podatkowa,...