Bezumowne korzystanie z nieruchomości może podlegać VAT

„Wynagrodzenie za bezumowne korzystanie” czy „odszkodowanie”? Na gruncie VAT rozróżnienie to jest kluczowe, bo tylko wynagrodzenie za świadczenie usług podlega opodatkowaniu. Odszkodowanie co do zasady pozostaje poza zakresem tego podatku.

Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług obejmuje odpłatną dostawę towarów oraz odpłatne świadczenie usług. Definicja świadczenia usług, zawarta w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, ma charakter szeroki i obejmuje nie tylko aktywne działania podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od określonych czynności albo do tolerowania określonego stanu rzeczy. Z tego względu problematyka opodatkowania VAT bezumownego korzystania z nieruchomości budzi wątpliwości interpretacyjne, zwłaszcza w zakresie rozróżnienia pomiędzy wynagrodzeniem za świadczenie usług a odszkodowaniem pozostającym poza zakresem VAT.

Problem ten pojawia się najczęściej wtedy, gdy dotychczasowy użytkownik nadal faktycznie włada nieruchomością, a właściciel domaga się z tego tytułu określonych kwot. W obrocie prawnym świadczenia te bywają określane jako „wynagrodzenie za bezumowne korzystanie” albo „odszkodowanie”. Na gruncie VAT rozróżnienie to jest kluczowe, ponieważ tylko wynagrodzenie za świadczenie usług podlega opodatkowaniu, podczas gdy odszkodowanie co do zasady pozostaje poza zakresem tego podatku.

Stanowisko fiskusa

W tym kontekście dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że bezumowne korzystanie z nieruchomości może podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W interpretacji indywidualnej z 17 lutego 2026 r. (0111-...