Prawo dyskryminuje blisko dwa miliony spółdzielców

Przybywa osób, które w zamian za dożywotnie utrzymanie i opiekę chcą przenieść prawo do swojego mieszkania. Nie mogą tego zrobić ci, którzy mają mieszkania spółdzielcze własnościowe. Wybierają inne, mniej bezpieczne dla siebie opcje. Problem bada Ministerstwo Sprawiedliwości.

Mimo że spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie ustanawia się od 2007 r., to takich mieszkań, według danych GUS za 2024 r., jest jeszcze ponad 1,8 mln. W wielu z nich mieszkają osoby starsze. Po sześćdziesiątce jest już ponad 10 mln Polaków. Jako społeczeństwo szybko się starzejemy i przybywa osób gotowych przenieść prawo do swojej nieruchomości w zamian za opiekę i utrzymanie. Widać to w statystykach Ministerstwa Sprawiedliwości. W 2008 r. odnotowano w nich 2 tys. umów o dożywocie, a w 2025 r. już prawie 20 tys. Ta ścieżka jest dostępna dla właścicieli nieruchomości i dla użytkowników wieczystych, ale nie ma możliwości przenoszenia na podstawie umowy o dożywocie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Dlaczego?

– Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest częstym przedmiotem obrotu rynkowego. Zgodnie z kodeksem cywilnym jest to ograniczone prawo rzeczowe. Nie jest to odrębne prawo własności, a art. 908 k.c. mówi, że budynki czy lokale, które są przedmiotem umowy dożywocia muszą być odrębnym przedmiotem prawa własności. Dlatego mając spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie można zawrzeć umowy dożywocia – tłumaczy radca prawny, dr Piotr Pałka, prof. SANS.

Z opracowania dr hab. Bogusława Lackorońskiego „Przeniesienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu na podstawie umowy o dożywocie de lege...