W nowogródzkiej stronie

źródło: Wikipedia

Dworek w Zaosiu na XIX-wiecznym rysunku

Pierwsza strofa mickiewiczowskiej „Świtezi” dla powojennych pokoleń polskich uczniów brzmiała jak zaproszenie do krainy romantycznej baśni

Ale może służyć też za przewodnik. „Ktokolwiek będziesz w nowogródzkiej stronie/do Płużyn ciemnego boru/Wjechawszy, pomnij zatrzymać twe konie/Byś się przypatrzył jezioru”. Bory płużańskie to oddalony o 20 km na południowy wschód od Nowogródka rozległy kompleks leśny, przez który prowadzi szosa do Baranowicz.

Po jej prawej stronie w pobliżu parkingu prześwituje wśród drzew tafla wód Świtezi: „Świteź tam jasne rozprzestrzenia łona/W wielkiego kształcie obwodu/Gęstą po bokach puszczą oczerniona/A gładka jak szyba lodu”. Jezioro, o przejrzystej wodzie i dnie pokrytym drobnym jasnym piaskiem, ma kształt zbliżony do koła ok. 1 km średnicy. Próżno w jego wodach szukać legendarnego zatopionego miasta ze „Świtezi”. Ale towarzyszy mu inna tajemnica – nie wiadomo dokładnie, jak powstało. Najprawdopodobniej jego niecka to wypełnione wodą ogromne zapadlisko, które wydrążyły podziemne rzeki w...