Kometa z ognistym ogonem

źródło: MUZEUM WOJSKA POLSKIEGO W WARSZAWIE

Przejście Napoleona przez Berezynę, mal. January Suchodolski

źródło: EAST NEWS

Pokój w folwarku Mickiewiczów w Zaosiu / Fot. Zenon Zyburtowicz

źródło: Rzeczpospolita

Kościół parafialny w Nowogródku / Fot. Mikola Volkau

źródło: Rzeczpospolita

Zamek w Nowogródku, rys. Napoleon Orda

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Ziemie polskie w latach 1815 – 1831

źródło: MUZEUM WOJSKA POLSKIEGO W WARSZAWIE

Widoki Nowogródka i okolic na rycinie z epoki

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Ludowe pieśni litewskie spisane przez Adama Mickiewicza

źródło: Rzeczpospolita

Muzeum Adama Mickiewicza w Wilnie / Fot. Alma Pater

źródło: Muzeum Literatury/East News

„Geniusze nauki i sztuki”: Erazm Ciołek, Mikołaj Kopernik, Jędrzej Śniadecki, Fryderyk Chopin, Adam Mickiewicz, rys. Franciszek Tegazzo

źródło: Rzeczpospolita

Filomaci i filareci: Tomasz Zan, Ignacy Domeyko, Adam Mickiewicz, Antoni Edward Odyniec, Jan Czeczot, rys. z końca XIX wieku / Fot. Alma Pater,

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Członek Towarzystwa Filomatów Jan Czeczot, polski poeta i etnograf,

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Członek Towarzystwa Filomatów Józef Kowalewski, polski orientalista

źródło: Rzeczpospolita

Rosyjski oficer / Fot. ze zbiorów Andrzeja Nieuważnego

źródło: Rzeczpospolita

Kościół Misjonarzy w Wilnie, mal. Zygmunt Vogel / Fot. Alma Pater

źródło: Archiwum „Mówią Wieki"

Tomasz Zan na zesłaniu, fragment rys. R. Żukowskiego

źródło: Rzeczpospolita

Aleksander Chodźko, polski poeta, członek Towarzystwa Filaretów / Fot. Maciej Szczepańczyk

źródło: Muzeum Literatury/East News

Adam Mickiewicz jako pielgrzym na czele narodu, fragment „Polonii” Jana Styki, pocztówka H. Altenberga

Dla urodzonego w Wigilię 1798 r. w Zaosiu (lub Nowogródku) Adama Bernarda Mickiewicza rok 1812 to pierwsza ważna cezura w życiu

W maju zmarł ojciec – nowogródzki adwokat sądowy i komornik miński Mikołaj, a w czerwcu na Litwę wkroczył Napoleon. Hasła powitalne nadużywały Marsów, Jowiszów, piorunów, rydwanów itd., dodając jednak – znak długiego czekania i świadomości chwili – „Błogosławiony przez Opatrzność Zesłaniec z Niebios”, „cudem mianowany Napoleon Wielki”, „Wskrzesiciel”, „Zbawca nasz w najdłuższe wieki”. W Nowogródku, 15 sierpnia, w dzień imienin Napoleona, Adam widział na ratuszu „imię Cesarza otoczone napisami”, wśród których hebrajski cytat z Biblii wyrażał zamiary Boga wobec świata i narodów, które spełnić miał Napoleon. Na transparencie zawieszonym na kościele franciszkańskim widniała kometa z ognistym ogonem, literą „N” i napisem „Maximus in Magno Napoleone Deus”. Pod transparentem był glob ziemski, rozjaśniony przez lecące ku północy pioruny, które topiły lody, oraz wiersz:

Ten kometa na niebie w Europie się

zjawił,

Za nim przyszedł, [ten] co Litwę z nicości

wybawił!

To jest promień, co ludów stapiając

okowy,

Wraca martwym roślinom życie

i wzrost zdrowy,

Przezeń Bóg nowe Króle osadza na

Tronie

Sprawiedliwy, wszechmocny Bóg w

Napoleonie.

Kusi nas pytanie, czy wspólnota przeżyć urodzonego koło...