Instytucja wyłączenia to tylko jeden z gwarantów bezstronności

Choć gminny organ może podejmować decyzje mające wpływ na mienie gminy, nie oznacza to obowiązku jego wyłączenia w każdej sprawie.

Kodeks postępowania administracyjnego wyraźnie rozróżnia dwie instytucje: wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu (art. 24) oraz wyłączenie organu administracji państwowej od załatwienia określonej sprawy (art. 25). To rozróżnienie jest kluczowe nie tylko ze względu na przesłanki wyłączenia, ale także ze względu na jego skutki prawne (wyrok NSA z 6 listopada 2024 r., sygn. akt: I GSK 814/21, z odwołaniem się do wyroku NSA z 17 listopada 2017 r., sygn. akt: I OSK 1077/17). Warto jednak podkreślić, że choć w przypadku wyłączenia akcenty przesłanek są różne, nadrzędnym celem pozostaje zapewnienie bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy.

Rzetelność i obiektywizm postępowania przed organem, który wydaje decyzje władcze wpływające na sytuację prawną innych podmiotów, stanowią podstawowy priorytet regulacji dotyczących wyłączeń. Jak zaś stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, przepisy o wyłączeniu organu dotyczą sytuacji, w której rzeczowo i miejscowo właściwy organ nie powinien rozstrzygać sprawy z powodu braku bezstronności (wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt: II OSK 1390/19).

Podstawy wyłączenia

O podstawach wyłączenia organu mowa jest w art. 25 § 1 k.p.a., w którego § 1 ustawodawca przyjął, że organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych: (1) jego kierownika lub...