Nauka utworzy odporność na fake newsy

Reforma ewaluacji uczelni może okazać się jedną z ważniejszych zmian w polityce naukowej ostatnich lat.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zapowiada zasadniczą przebudowę modelu ewaluacji działalności naukowej uczelni i instytutów. Z publicznie dostępnych materiałów wynika, że zmiany mają być wdrażane od 2026 r., a ich wspólnym mianownikiem jest odejście od systemu zdominowanego przez wskaźniki punktowe na rzecz szerszej oceny jakościowej – bardziej instytucjonalnej i eksperckiej. W oficjalnych zapowiedziach podkreśla się, żezamiast prostego premiowania liczby osiągnięć większe znaczenie mają uzyskać takie elementy jak jakość badań, potencjał rozwojowy podmiotu, umiędzynarodowienie, warunki pracy, kultura organizacyjna, a także oddziaływanie nauki na otoczenie społeczne i gospodarcze.

Szczególnie wyraźnie komunikowanym elementem planowanej reformy jest włączenie popularyzacji nauki do systemu ewaluacji. Według zapowiedzi przedstawicieli resortu komponent ten ma wejść do nowej oceny za lata 2026 – 2030. Z kolei jego znaczenie może sięgać nawet 20 proc. ewaluacji instytucjonalnej uczelni i instytutów. Jednocześnie ministerstwo deklaruje zamiar zmiany ustawy w taki sposób, aby wyraźnie wpisać do zadań szkół wyższych nie tylko popularyzację nauki, lecz także przeciwdziałanie dezinformacji naukowej. Powód? Rozwiązanie to ma wynikać z przekonania, że nauka powinna odgrywać aktywniejszą rolę w budowaniu odporności społeczeństwa na fake newsy, uproszczenia i manipulacje...