Działanie Akademii Górniczej w II RP

autor zdjęcia: Wikipedia

źródło: Rzeczpospolita

Prof. Antoni Hoborski (1879–1940) – polski matematyk, pierwszy rektor Akademii Górniczej w latach 1920–1922

autor zdjęcia: AGH

źródło: Rzeczpospolita

Przedwojenna siedziba Akademii Górniczej w Krakowie. Na dachu widoczny jest posąg św. Barbary ustawiony tam 24 sierpnia 1939 r. Po zajęciu Krakowa przez nazistowskie Niemcy gubernator Fans Frank nakazał zniszczenie posągu. W jego miejscu na czas okupacji pojawił się hitlerowski orzeł nazywany przez Krakowian „gapą”

Gdy w 1920 r. trzeba było uruchomić w Akademii Górniczej kształcenie studentów, prof. Antoni Hoborski zdecydowanie najlepiej nadawał się na rektora nowej uczelni.

W „Rzeczy o Historii” z 19 czerwca br. przedstawiłem historię utworzenia w Krakowie pierwszej w tym mieście uczelni technicznej, jaką była Akademia Górnicza (dziś AGH). Wyjaśniłem m.in., dlaczego uczelnia ta ma prawo wskazywać datę 1913 jako rok utworzenia, ale swoje kolejne rocznice świętuje, licząc od 1919 r. Dziś przedstawię dzieje początków działania Akademii od 1920 r., gdy w mury uczelni powrócili studenci, którzy rekrutowani byli rok wcześniej, ale zamiast indeksów dostali do ręki karabiny i wzięli czynny udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W bój poszli niemal wszyscy studenci AG – z wyjątkiem trzech, których nie przyjęto do armii z powodów zdrowotnych.

Pierwszy rektor AG

Jak opisywałem we wcześniejszym felietonie, w niepodległej Polsce 8 kwietnia 1919 r. Rada Ministrów podjęła decyzję o założeniu i uruchomieniu w Krakowie Akademii Górniczej (AG). 1 maja tegoż roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski mianował pierwszych profesorów tej uczelni, a 20 października podpisał akt otwarcia AG. Potem była wspomniana wyżej wojna polsko-bolszewicka, ale gdy zaczął się rok akademicki 1920/21, trzeba było wreszcie zająć się kształceniem studentów. I wtedy władzę nad uczelnią musiał dość niespodziewanie objąć matematyk, profesor Antoni...