Błąd w finansowaniu gminnej spółki może oznaczać udzielenie niedozwolonej pomocy

Nowa decyzja Komisji Europejskiej w sprawie usług w ogólnym interesie gospodarczym przynosi samorządom istotne ułatwienia – rzadsze audyty, wyższy limit rekompensaty i możliwość uproszczonej kontroli w wybranych przypadkach. Nie oznacza to jednak dowolności przy wyborze sposobu finansowania spółek komunalnych przez gminy.

Działalność spółek komunalnych wymaga nie tylko zapewnienia sprawnego zarządzania operacyjnego, lecz również precyzyjnego ustalenia zasad finansowania wykonywanych przez nie usług z gminą – właścicielem. W realiach rosnących kosztów realizacji zadań publicznych oraz wobec obowiązujących zasad pomocy publicznej każda forma wsparcia ze środków samorządowych musi być starannie zweryfikowana, uzasadniona i prawidłowo udokumentowana. Błąd może skutkować uznaniem przekazanych przez gminę środków za niedozwoloną pomoc publiczną, a w konsekwencji – obowiązkiem ich zwrotu przez spółkę wraz z odsetkami.

Przy wyborze sposobu finansowania działalności spółek komunalnych szczególne znaczenie mają regulacje dotyczące świadczenia usług w ogólnym interesie gospodarczym, w tym nowe zasady wynikające z decyzji Komisji (UE) 2025/2630 (dalej : decyzja 2025/2630), obowiązującej od 8 stycznia 2026 r. Zmienia ona zarówno wysokość progów dopuszczalnej rekompensaty, jak i wymogi w zakresie jej monitorowania oraz kontroli nadwyżek.

Kiedy można wspierać spółkę?

Dofinansowanie przez gminę bieżącej działalności spółki komunalnej, w której jednostka samorządu terytorialnego ma 100 proc. udziałów lub akcji, jest możliwe, gdy:

1) rzetelnie sporządzony test prywatnego inwestora (TPI) wykaże, że takie działanie nie jest...