Żółta kartka dla ustawy praworządnościowej

Projekt regulacji, które mają rozwiązać kwestię wadliwych powołań sędziowskich, trzeba poprawić, choć przyjęty kierunek jest słuszny – to sedno stanowiska Komisji Weneckiej.

Wprzestrzeni publicznej, 27 lutego 2026 r., pojawił się projekt opinii Komisji Weneckiej i Dyrekcji Generalnej ds. Praw Człowieka i Praworządności Rady Europy (DGI). Ma on stanowić podstawę przyjęcia stanowiska KW i DGI w odniesieniu do projektu ustawy „O przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą poprzez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018–2025” (druk sejmowy 2107) na posiedzeniu w Wenecji 6 marca 2026 r. Opinia to dokument sporządzony dyplomatycznym, ostrożnym i powściągliwym językiem. Zasadniczo zawiera stanowisko aprobujące kierunek zmian wskazanych w ustawie, lecz również sugestie pewnych modyfikacji. Świadomi znaczenia tej opinii, poniżej przedstawiamy jej główne elementy, mając na celu jak najwierniejsze odzwierciedlenie istoty zawartych w niej wypowiedzi.

W zakresie prawnych podstaw oceny mechanizmu naprawczego wadliwych powołań sędziowskich opinia, nawiązując do stanowiska z 2024 r., podkreśliła potrzebę:

(a) uwzględnienia statusu "wszystkich" sędziów powołanych w wadliwej procedurze;

(b) oceny skutków wadliwej procedury przez organ niekontrolowany przez rząd przy zapewnieniu kontroli sądowej;

(c) oceny wadliwości powołań na podstawie wcześniej ustalonych kryteriów i procedur (w tym standardu sprawiedliwego procesu);

(d) respektowania zasady...