Saamowie chcą zadośćuczynienia

autor zdjęcia: AFP

źródło: Rzeczpospolita

Jednym z punktów spornych z władzami jest prawo Saamów do wypasu reniferów

Rozpoczynają się rozliczenia nadużyć władz wobec rdzennej ludności – Saamów. Byli wysiedlani, poddawani asymilacji, a specjaliści od biologii rasy mierzyli dzieciom czaszki.

Pod koniec września Komisja Prawdy zaprezentuje propozycje działań, które mają się przyczynić do pojednania Saamów z państwem. Saamowie historycznie byli nazywani Lapończykami, jednak to miano ma dla nich wydźwięk obelżywy, bo kojarzone jest ze szwedzkim słowem „lapp”, co oznacza „łatę”.

– Nasze oczekiwania na zadośćuczynienie są ogromne - mówi „Rzeczpospolitej” Marianne Gråik, przewodnicząca zarządu parlamentu Saamów – Sametinget. To właśnie z inicjatywy parlamentu w Kirunie powołano trzy lata temu Komisję Prawdy.

Szwedzki Instytut Biologii Rasowej

Komisja Prawdy jako pierwszą część swoich prac wydała 1200-stronicowy raport, na który składają się badania szwedzkich, norweskich, fińskich, hiszpańskich i amerykańskich naukowców. Mowa w nim o wysiedleniach, przymusowej asymilacji dzieci mieszkańców Laponii, specjalnych szkołach dla nomadów, erze Szwedzkiego Instytutu Biologii Rasowej, powstałego w 1921 r., którego obiektem studiów byli Saamowie. Biolodzy rasowi z Uppsali organizowali liczne „ekspedycje” do krainy polarnego słońca i zorzy polarnej, by mierzyć dzieciom czaszki i poddawać je różnym uwłaczającym badaniom.

Wiele uwagi poświęcono ograniczaniu...