Wydatki państwa są do gruntownego przeglądu

źródło: Rzeczpospolita

Rząd powinien podjąć bardziej zdecydowane działania po stronie wydatkowej w celu redukcji ponad 7-proc. deficytu fiskalnego – uważają niemal wszyscy uczestnicy panelu ekonomistów.

Sytuacja sektora finansów publicznych jest powszechnie wskazywana jako pięta achillesowa polskiej gospodarki. Od kilku lat deficyt sektora dynamicznie rośnie – jeszcze w 2021 r. wyniósł 1,7 proc. PKB, w kolejnym 3,4 proc., by w 2025 r. sięgnąć 7,3 proc. PKB. W ciągu ostatnich 30 lat wyższy (i to symbolicznie) był tylko raz: w 2010 r. – gdy mierzyliśmy się ze skutkami kryzysu finansowego – wyniósł 7,4 proc. PKB. Deficyt za 2025 r. przebił nawet wynik z pandemicznego 2020 r. (6,9 proc.).

„Wina” leży po stronie szybko rosnących wydatków. Od przełomu wieków przez dwie dekady wahały się w granicach 41–46 proc. PKB. W pandemicznym 2020 r. wybiły wyjątkowo do niespełna 48 proc., by w dwóch kolejnych latach znów spaść w okolice 43,5 proc. Od 2023 r. rozpoczął się jednak szybki rajd w górę, aż do 50,9 proc. PKB w 2025 r. Od 2019 r. wydatki publiczne w Polsce wzrosły o 9,5 proc. PKB, najmocniej w UE.

Stoją za tym nie tylko wydatki obronne – choć istotnie wzrosły. Ekonomiści PKO BP szacują, że względem stanu sprzed rosyjskiej inwazji wydatki wojskowe zwiększyły się o ok. 1,5-2 proc. PKB. Jednocześnie jednak duży udział miały podwyżki w sferze budżetowej, nowe wydatki socjalne (np. waloryzacja 500+ do 800 zł, program Aktywny Rodzic, 13. i 14. emerytura) czy kolejne subsydia do paliw i energii. Część wzrostu wydatków...