Pozew wzajemny lub zarzut potrącenia mogą przyspieszyć rozliczenia stron

Spór między pracownikiem a pracodawcą z reguły generuje jeden proces. Jest tak, gdy tylko jedna ze stron stosunku pracy ma roszczenie wobec drugiej. Zdarza się jednak, że pozwany także zgłasza roszczenie.

Jeśli pozwany ma roszczenia wobec przeciwnika, może złożyć własny odrębny pozew. Do rozstrzygnięcia obydwu sporów między stronami dochodzi wówczas w dwóch odrębnych procesach. Istnieją jednak lepsze ze względów ekonomiki procesowej sposoby załatwienia w jednym postępowaniu kwestii spornych. Najłatwiejszym jest zawarcie ugody obejmującej wszystkie wzajemne roszczenia stron. Dwa inne to złożenie pozwu wzajemnego lub zarzutu potrącenia, który bez konieczności składania pozwu doprowadzić może do tego, że powództwo zostanie oddalone. Korzystają z nich najczęściej pracodawcy, chociaż wykluczyć nie można, że pozew wzajemny czy zarzut potrącenia zgłosi etatowiec.

Pozew wzajemny

Możliwość wykorzystania instytucji pozwu wzajemnego w procesach pracowniczych już dawno zyskała akceptację w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Argumentował on, że żaden z przepisów kodeksu postępowania cywilnego nie wyłącza ani nie ogranicza możliwości wytoczenia powództwa wzajemnego przez pozwanego pracodawcę z tej tylko przyczyny, że powód jest pracownikiem pozwanego (por. uchwała z 27 maja 1988 r., sygn. akt: III PZP 16/88). W uchwale z 4 października 1994 r. (sygn. akt: I PZP 41/94) uznał zaś, że w sprawie z powództwa pracownika o roszczenie ze stosunku pracy sąd rejonowy – sąd pracy nie może odmówić rozpoznania powództwa wzajemnego zakładu pracy...