Koniec ery pozwów na uciszenie? Będzie polska ustawa anty-SLAPP

Pozwy o astronomiczne kwoty za jeden tweet, seria postępowań rozsianych po różnych sądach, wezwania z żądaniem przeprosin – to coś, co czasami dotyka dziennikarzy, aktywistów i obywateli, którzy wypowiedzieli się krytycznie o wpływowym przedsiębiorcy lub polityku.

radca prawny z Kancelarii Wierzbicki & Collective Sp.k.

adwokat, wspólnik zarządzający Kancelarii Wierzbicki & Collective Sp.k.

Rządowy projekt ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej (RPU X, poz. 2488) został przyjęty przez Radę Ministrów 28 kwietnia 2026 r. i skierowany do Sejmu. Pierwsze czytanie odbyło się 12 maja 2026 r., po czym projekt skierowano do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Tempo prac nie jest przypadkowe – Polska miała obowiązek implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1069 z 11 kwietnia 2024 r. w sprawie ochrony osób, które angażują się w debatę publiczną, do 7 maja 2026 r.

Co istotne, projekt idzie dalej, niż wymaga tego sama dyrektywa. Bruksela nakazywała chronić uczestników debaty publicznej jedynie w sprawach o charakterze transgranicznym. Polski projektodawca słusznie zauważył, że – jak wynika z raportu europejskiej koalicji CASE – ponad 90 proc. pozwów typu SLAPP w Europie ma wymiar wyłącznie krajowy, a Polska z 135 udokumentowanymi sprawami od 2010 r. zajmuje pierwsze miejsce na kontynencie pod względem liczby spraw cywilnych i karnych zmierzających do tłumienia krytyki. Stąd decyzja, by ustawa obejmowała także sprawy wewnątrzkrajowe.

Czym jest SLAPP

SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation) to...