Więcej uprawnień dla NGO-sów w postępowaniach karnych

Organizacja społeczna, która składa zawiadomienie o przestępstwie, nie może zaskarżyć decyzji o umorzeniu postępowania. Ministerstwo Sprawiedliwości chce to zmienić.

Ustawodawca, określając uprawnienia organizacji społecznych, które złożyły zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, jest niekonsekwentny. Mogą one złożyć zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania. Gdy jednak postępowanie zostanie wszczęte, a następnie umorzone, możliwość zaskarżenia takiego postanowienia znika.

W doktrynie wskazuje się, że nie sposób znaleźć odpowiedź na pytanie, skąd taka niespójność rozwiązań. Eksperci tłumaczą ją najczęściej przeoczeniem ustawodawcy.

Dlatego Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt nowelizacji kodeksu postępowania karnego, który poprzez zmianę brzmienia art. 306 § 1a pkt 2 przyznaje organizacjom społecznym, które złożyły zawiadomienie o przestępstwie, prawo do wnoszenia zażalenia na decyzję o umorzeniu postępowania przygotowawczego.

– Brak tego uprawnienia nie znajduje dostatecznego uzasadnienia i jest wątpliwy aksjologicznie. Niedostatki procedury karnej w omawianym obszarze są cyklicznie sygnalizowane – wskazuje MS.

Zdaniem resortu wypełnienie luki jest istotne również dlatego, że czasem osoby pokrzywdzone unikają angażowania się w proces, chcąc uniknąć kosztów i możliwej stygmatyzacji czy wtórnej wiktymizacji.

– Tu znaczenia nabiera rola organizacji społecznych, których aktywność w postaci zawiadomienia o przestępstwie staje się impulsem do wszczęcia postępowania...