Kiedy uchwała gminy może zostać uznana za nieważną?

O stwierdzeniu nieważności uchwały gminy decyduje nie samo naruszenie prawa, lecz jego charakter.

Rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody należy do najdalej idących instrumentów zapewniających prawidłowość działalności gmin. Może ono wyeliminować uchwałę z obrotu prawnego, ale tylko wtedy, gdy naruszenie prawa ma charakter istotny. Granice tej kompetencji wyznaczają przepisy ustawy o samorządzie gminnym, których wykładnię rozwija orzecznictwo sądów administracyjnych.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 662; dalej: u.s.g.) uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a o ich nieważności – w całości lub w części – orzeka organ nadzoru w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Organ nadzoru, wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia albo w toku tego postępowania, może wstrzymać ich wykonanie (art. 91 ust. 2 u.s.g.). Przepisu tego nie stosuje się do uchwały lub zarządzenia w sprawie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego (art. 91 ust. 2a u.s.g.).

Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 91 ust. 3 u.s.g.). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, lecz ogranicza się do wskazania, że zostały one wydane z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.)....