Urzędnicy wyższej instancji nie mogą unikać modelowego orzekania

Organ odwoławczy, który ogranicza się wyłącznie do uchylenia decyzji pierwszej instancji, bez jednoczesnego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy albo umorzenia postępowania, narusza normy kompetencyjne.

Co do zasady każdy, kto otrzyma decyzję, ma prawo odwołać się od niej do wyższej instancji. Jej urzędnicy mają zaś obowiązek działać zgodnie z procedurą. O tym, że nie mogą unikać merytorycznej pracy, przypomniał im Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 26 marca 2026 r.

Pomieszanie z poplątaniem

Problem pojawił się w sprawie dotyczącej określenia kwoty dotacji dla niepublicznego przedszkola językowego wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W połowie lutego 2022 r. prezydent miasta nakazał prowadzącej je kobiecie zwrot ponad 160 tys. zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło jednak decyzję prezydenta i przekazało mu sprawę do ponownego rozpoznawania. Kobieta i tak złożyła od tego sprzeciw. A Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie uchylił sporną decyzję.

Szkopuł w tym, że nie czekając na rozwój wydarzeń, prezydent – pomimo sprzeciwu – w połowie września 2022 r. sam ponownie zajął się sprawą i jeszcze raz orzekł o zwrocie dotacji, ale w tej samej wysokości. W tej sytuacji w obrocie prawnym pojawiły się dwie decyzje dotyczące tej samej kwestii. Próbując temu zaradzić, SKO uchyliło w całości decyzję organu I instancji z września 2022 r., tłumacząc, że w obrocie prawnym nie mogą funkcjonować dwie decyzje dotyczące tej samej sprawy.

Prowadząca przedszkole nie odpuszczała i na tę...