Autonomia AI a odpowiedzialność człowieka

W świecie sztucznej inteligencji należyta staranność oznacza nie tylko korzystanie z nowoczesnego narzędzia, lecz także świadome zarządzanie ryzykiem, realną kontrolę, właściwą dokumentację i gotowość do zakwestionowania wyniku, który może być błędny lub niebezpieczny.

Czy sztuczna inteligencja może ponosić odpowiedzialność za generowane odpowiedzi? Z perspektywy przepisów pytanie zostało postawione nieco przewrotnie. System AI nie jest podmiotem prawa, co oznacza, że nie ma majątku, nie można przypisać mu winy w sensie prawnym ani obciążyć go odpowiedzialnością cywilną. Nie ma możliwości skutecznego pozwania „algorytmu”, podobnie jak narzędzia, które zostało użyte wadliwie. Można natomiast pytać o odpowiedzialność tych, którzy system zaprojektowali, wprowadzili do obrotu lub oddali do użytku, a także tych, co go wdrożyli, wykorzystali w konkretnej organizacji albo oparli się na jego odpowiedziach.

To rozróżnienie ma podstawowe znaczenie. W języku potocznym mówimy, że AI „odpowiada”, „doradza” albo „rekomenduje”. W mowie prawniczej odpowiedzialność przypisujemy jednak konkretnym osobom fizycznym lub prawnym: dostawcom, producentom, podmiotom stosującym, usługodawcom, członkom organów czy osobom podejmującym decyzje. Systemy AI, zwłaszcza modele generatywne, działają w sposób probabilistyczny, co oznacza, że ich odpowiedzi nie zawsze są w pełni przewidywalne ani powtarzalne. Istotna jest także autonomia systemu AI, ponieważ może on wygenerować wynik bez bezpośredniego udziału człowieka, a następnie odpowiedź może zostać wykorzystana w procesie decyzyjnym. Autonomię systemu AI należy jednak postrzegać przede wszystkim przez pryzmat ryzyka, jakie może...