Używamy plików cookies, by ułatwić korzystanie z naszych serwisów.
Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki.

Szukaj w:
[x]
Prawo
[x]
Ekonomia i biznes
[x]
Informacje i opinie
ZAAWANSOWANE

Umysł nazisty: eskalowanie rasizmu

30 stycznia 2026 | Rzecz o historii | Laurence Rees
Egzekucja Żydów przez niemieckie oddziały Einsatzgruppen w Iwanhorodzie na Ukrainie, 1942 r.
autor zdjęcia: AFP
źródło: Rzeczpospolita
Egzekucja Żydów przez niemieckie oddziały Einsatzgruppen w Iwanhorodzie na Ukrainie, 1942 r.
Tablica upamiętniająca Żydów zamordowanych 27 czerwca 1941 r. w garażach Lietūkisu w Kownie
autor zdjęcia: Vilensija/wikipedia
źródło: Rzeczpospolita
Tablica upamiętniająca Żydów zamordowanych 27 czerwca 1941 r. w garażach Lietūkisu w Kownie
UMYSŁ NAZISTY Wielka Litera, Warszawa 2025
źródło: Rzeczpospolita
UMYSŁ NAZISTY Wielka Litera, Warszawa 2025

Śladem regularnych wojsk niemieckich podążały szwadrony śmierci, Einsatzgruppen. Dopuszczały się zbrodni na nieznaną dotąd skalę: zaczęła się orgia przemocy i nienawiści.

Wczesnym rankiem 22 czerwca 1941 roku Niemcy i ich sojusznicy rozpoczęli największą i najkrwawszą kampanię wojenną w historii: prawie cztery miliony żołnierzy wkroczyły na teren Związku Radzieckiego. Jedna grupa posuwała się w kierunku państw bałtyckich, druga w kierunku Moskwy, trzecia szła przez terytorium Ukrainy. Podobnie jak podczas kampanii wrześniowej, śladem regularnych wojsk podążały szwadrony śmierci, czyli Einsatzgruppen, grupy operacyjne. Dopuszczały się zbrodni na nieznaną dotąd skalę: zaczęła się orgia przemocy i nienawiści. Einsatzgruppen zamordowały ponad milion ludzi – niektóre szacunki mówią nawet, że półtora miliona ofiar. Zabijano z bliska, krew, fragmenty mózgów i odłamki kości brudziły sprawcom mundury.

Zbrodnie o podłożu rasistowskim

Dla nazistów przyszedł czas wielkiego sprawdzianu. Hitler od dawna powtarzał, że Związek Radziecki stanowi podwójne zagrożenie jako kraj bolszewików i Żydów, a władcami „dzisiejszej Rosji są splamieni krwią nikczemni przestępcy […], szumowiny ludzkości”. Wspinając się na wyżyny retorycznej przesady, dodawał, że „sprawują najokrutniejszą tyranię wszech czasów”.

Palił się, by ich zniszczyć, zdecydował więc, że Niemcy będą walczyły na dwóch frontach. Pierwotny plan zakładał, że najpierw wygrają na Zachodzie, ale...

Dostęp do treści Archiwum.rp.pl jest płatny.

Archiwum Rzeczpospolitej to wygodna wyszukiwarka archiwalnych tekstów opublikowanych na łamach dziennika od 1993 roku. Unikalne źródło wiedzy o Polsce i świecie, wzbogacone o perspektywę ekonomiczną i prawną.

Ponad milion tekstów w jednym miejscu.

Zamów dostęp do pełnego Archiwum "Rzeczpospolitej"

Zamów
Unikalna oferta
Wydanie: 13390

Wydanie: 13390

Spis treści

Reklama

Gość „Rzeczpospolitej”

Zamów abonament