Ochrona środowiska: granica i kierunek rozwoju przedsiębiorczości

Opłaty środowiskowe, system handlu uprawnieniami do emisji, wsparcie dla odnawialnych źródeł energii czy zachęty podatkowe stanowią przykłady prób godzenia interesu gospodarczego z ochroną przyrody.

radca prawny, doktor, AVENTUM Kancelaria Prawna Radców Prawnych i Adwokatów Malik, Pokoj i partnerzy sp.p.

Relacja pomiędzy ochroną środowiska a swobodą działalności gospodarczej należy do najbardziej złożonych zagadnień współczesnego prawa publicznego. Z jednej strony przedsiębiorczość stanowi fundament społecznej gospodarki rynkowej, gwarantowanej konstytucyjnie i traktowanej jako jeden z filarów rozwoju państwa. Z drugiej strony środowisko naturalne jest dobrem wspólnym, którego ochrona została wyraźnie podniesiona do rangi obowiązku władz publicznych oraz każdego człowieka. W praktyce obie te wartości niejednokrotnie wchodzą ze sobą w konflikt, wymagając wyważenia interesów prywatnych i publicznych.

Konstytucyjne podstawy

Konstytucyjna konstrukcja ustroju gospodarczego opiera się na zasadzie społecznej gospodarki rynkowej, której elementem jest wolność działalności gospodarczej. Wolność ta oznacza możliwość podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności w sposób swobodny, w wybranej formie organizacyjnej, przy zachowaniu zasad rynkowej konkurencji. Jednocześnie Konstytucja RP dopuszcza jej ograniczenie, lecz wyłącznie w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny.

Ochrona środowiska jest natomiast wyraźnie wskazana jako obowiązek władz publicznych oraz jako element bezpieczeństwa ekologicznego...